Kwaliteit voor het hart van Amsterdam

Dit is een gezamenlijk persbericht van de gemeente Amsterdam en stadsdeel Centrum.

De ambitie om het postcodegebied 1012, veiliger, fraaier en leefbaarder te maken wordt realiteit. Voorstellen daarvoor staan in de Strategienota Coalitieproject 1012; Hart van Amsterdam. In december 2007 kondigde de gemeente Amsterdam haar plannen aan voor het postcodegebied 1012. De afgelopen jaren is dit gebied meer en meer het toneel geworden van georganiseerde criminaliteit. Uit de plannen van de gemeente komt naar voren dat er nog steeds ruimte blijft voor de seksindustrie en coffeeshops, alleen op duidelijk beheersbare plekken. Burgemeester Cohen, Wethouder Asscher, Stadsdeelvoorzitter Iping en portefeuillehouder Koldenhof hebben het afgelopen jaar in goede samenwerking aan de plannen gewerkt.

Aanleiding
Het Coalitieproject 1012 is een omvangrijk project met ingrijpende gevolgen voor ondernemers, bewoners en bezoekers. De Gemeente Amsterdam is van mening dat er sprake is van criminaliteit en een criminele infrastructuur die in stand wordt gehouden en gevoed door veel criminogene voorzieningen zoals bordelen, smartshops, geldwisselkantoren, gokhallen, coffeeshops, minisupermarkten, seksinrichtingen en sommige horeca. Er zijn aanwijzingen dat het een dekmantel is voor witwaspraktijken. Ten aanzien van relatief veel souvenirwinkels en minisupermarktjes bestaan aanwijzingen dat de reële omzet niet in verhouding staat tot de op te brengen huur. Daarnaast zijn de drugsproblematiek en de vrouwenhandel een belangrijke aanleiding voor de aanpak.

Kwaliteit
De gemeente Amsterdam wil het centrum een kwaliteitsimpuls geven. Daarbij gaat het om een combinatie van klein en divers met groot en internationaal. Er zullen goede hotels te vinden zijn en winkels die kwalitatief hoogstaande producten bieden. Het 1012-gebied moet voor iedereen bekend staan als een van de spannendste, meest gevarieerde en meest interessante centra van Europa. Er zal een betere balans komen tussen de verschillende functies in het gebied. Het zal uiteindelijk aantrekkelijk moeten worden voor een breder publiek. De aanwezige kracht in monumentaliteit en authenticiteit wordt versterkt. Samengevat zijn er vijf doelen:

1. de criminele structuur ontmantelen
2. de functies die gevoelig zijn voor criminaliteit verminderen
3. de verloedering stoppen en keren
4. een goede balans aan functies herstellen
5. een kwalitatief hoogwaardige en diverse entree van de stad realiseren

Kansen
Ruimtelijk en economisch gezien zijn er veel ontwikkelingen gaande rondom het stadshart en in de regio Amsterdam. De Zuidelijke IJ-oever wordt voltooid. De bereikbaarheid van het Stadshart wordt met de Noord/Zuidlijn geoptimaliseerd. De kansen worden ook herkend door marktpartijen: NV Zeedijk, NV Stadsgoed, NV Stadsherstel, Ymere, de Key/Principaal, ING Real Estate, Corio, Am Vastgoed, IPMMC, Redevco Nederland, Stable International, Rabo Bouwfonds, ABN Amro, Fortis, Multi Vastgoed, Kroonenberggroep. Zij zijn allen betrokken bij de 1012 aanpak of hebben hun interesse laten blijken. Partijen als Victoriahotel, Krasnapolsky, Bijenkorf maar ook culturele instellingen als Ons' Lieve heer op Solder en de Oude kerk ontwikkelen concrete initiatieven die goed aansluiten op de gemeentelijke ambitie.

Aanpak
De verbetering van de kwaliteit van het centrum pakt de gemeente op drie manieren aan: door het realiseren van zogenoemde sleutelprojecten, door het opnieuw inrichten en verbeteren van de openbare ruimte en door het kiezen voor een straatgerichte aanpak.

Eerste pijler: 9 sleutelprojecten
Op belangrijke plekken in het postcodegebied 1012 zal de gemeente ruimte geven aan (ver)bouwprojecten die bijdragen aan de economische ontwikkeling van de binnenstad. Het is de bedoeling een vliegwiel op gang te brengen gericht op de kwaliteitsverbetering van het entreegebied. Het gaat in totaal om negen sleutelprojecten: Beursplein, Chinatown, Parkeergarage Geldersekade/ Oosterdok, Oudekerksplein, Ons'Lieve Heer op Solder, Victoriahotel en het Kadasterpand, Fortisgebouw Rokin, Krasnapolsky, Binnengasthuisterrein (UvA). Op het Oudekerksplein is straks geen plaats meer voor prostitutie. Ambachtelijke bedrijvigheid, winkels, cultuur, kunst en horeca komen er voor terug. Het Beursplein wordt een mooi en levendig plein met een grote betekenis voor het stadshart. Onder het Beursplein komt een fietsenstalling en zo mogelijk een parkeergarage met ondergrondse verbindingen tussen de Beurs van Berlage, de Bijenkorf en C&A. Door de parkeergarage van de Bijenkorf ondergronds te brengen, ontstaat er richting de Warmoesstraat ruimte voor een flink aantal extra winkels en wellicht woningen.

Tweede pijler: openbare ruimte
Een belangrijk tweede onderdeel van de aanpak betreft de kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte. Het 'hart van Amsterdam' moet een gebied worden waar iedereen zich welkom voelt. Een prettige omgeving is daarbij belangrijk. Straten, parkeerplaatsen, maar ook straatmeubilair en openbare verlichting bepalen hier het beeld. De basis moet weer op orde komen en dat is: schoon, heel en veilig. Belangrijke straten zoals de Zeedijk, de Nieuwezijds Voorburgwal, de Geldersekade en het Oudekerksplein krijgen een nieuwe inrichting. De Rode Loper, het Damrak en Rokin staan hierin centraal.

Derde pijler: straatgerichte aanpak
Met een straatgerichte aanpak wil de gemeente de criminele infrastructuur en eenzijdige economische structuur terugdringen. Het zijn straten waar het begin van verloedering zichtbaar is. Het aantal raambordelen wordt verminderd evenals de coffeeshops. Door vermindering en zonering van dit soort functies neemt de beheersbaarheid toe en kan de criminele infrastructuur verder worden aangepakt. Ook zullen er minder smartshops, belwinkels, minisupermarkten, massagesalons, sekswinkels, seksbioscopen, seksautomatenhallen, sekstheaters, souvenirwinkels en headshops komen. Het aantal is nu te groot. Door de bestaande monocultuur te doorbreken ontstaan er kansen voor een meer gevarieerde invulling. Ook is het de bedoeling een kwaliteitsverbetering binnen de horeca in het gebied door te voeren.

Zoneren
De prostitutie wordt verminderd en gezoneerd tot twee overzichtelijke gebieden: 1. De Oude Nieuwstraat en 2. De Oudezijds Achterburgwal en zijstraten. Hiermee blijft de helft van het aanbod bestaan. Prostituees die werkzaam zijn in bordelen die gaan sluiten kunnen via het Prostitutie en Gezondheidscentrum P&G 292 een gezondheidsonderzoek laten doen. Ook kunnen zij in het centrum terecht voor informatie over onder andere arbeidsvoorwaarden, juridische ondersteuning en uitstapmogelijkheden. Hetzelfde geldt voor de coffeeshops. In een gefaseerde aanpak worden straten aangepakt. Het aantal coffeeshops zal in de plannen met maximaal de helft worden verminderd.